Mối quan hệ dòng họ thời hiện đại

Mối quan hệ dòng họ thời hiện đại

Gia đình Tình yêu
Mất:6 phút, 44 giây để đọc

Mối quan hệ dòng họ thời hiện đại, đôi điều tản mạn. Từ ngàn xưa người dân Việt Nam rất coi trọng bà con họ hàng, dòng họ nội ngoại. Chẳng thế mà có câu tục ngữ: “một giọt máu đào, hơn ao nước lã”. Họ tộc trong tâm thức mỗi người dân Việt là một điều rất thiêng liêng. Việc giữ gìn hương khói cho dòng họ rất được coi trọng. Mọi người luôn mong muốn đem được vinh quang về cho dòng tộc của mình.

Tất cả điều này là do sự giáo dục của dòng tộc. Chính xác hơn là mối quan hệ mật thiết giữa bà con họ hàng trong dòng họ. Họ luôn yêu thương, bảo bọc, kết nối với nhau chặt chẽ. Chình vì thế ở bất cứ thời đại nào, mối quan hệ trong dòng họ luôn được mọi người trân trọng. Hôm nay hãy cùng tuoitre365.com tản mạn đôi điều về mối quan hệ dòng họ trong thời hiện đại nhé.

Dòng họ là gì?

Dòng họ

Dòng họ là một thiết chế xã hội cổ truyền. Gồm nhiều gia đình cùng huyết thống, có từ lâu ở nước ta. Họ của các dân tộc không giống nhau do điều kiện lịch sử, kinh tề, xã hội, tập quán khác nhau. Bách khoa toàn thư, định nghĩa : “Dòng họ được hình thành như một tổ chức của những người có chung huyết thống. Cùng một ông tổ sinh ra theo thời gian. Mỗi dòng họ có Từ Đường riêng. Có phần mộ tổ tiên, có trưởng tộc, trưởng chi, có ruộng hương hỏa, có gia lễ …”

Với dòng họ – văn hóa là nề nếp gia phong, là cội nguồn danh gia vọng tộc. Quan hệ dòng họ là nét đẹp văn hóa của người Việt đã được duy trì từ hàng ngàn năm nay. Các dòng họ Việt Nam trưởng thành cùng đất nước. Các thành viên của các dòng họ đã làm đẹp cho nhà, cho làng, cho nước. Các dòng họ Việt Nam có tính cộng đồng và tính tự quản rất cao. Có nề nếp, thuận hòa trên kính dưới nhường, trong ấm ngoài êm có trên có dưới. Dòng họ có trưởng có thứ, có nội có ngoại, có gần có xa.

Cổ nhân dạy rằng : “ họ trong hàng, làng trọng tước ”. “Họ trong hàng”, trước hết là để xác định vị trí từng người là bậc cha chú. Hay hàng con cháu để tôn trọng, để đề cao trách nhiệm. “Họ trọng hàng” cũng là để thực hiện gia lễ được quy cũ. Dòng họ là để giữ được tôn ti trật tự truyền thống.

Mối quan hệ dòng họ thời hiện đại

Tuy vậy, dù trải qua bao thăng trầm của lịch sử. Các dòng họ đều có chung một truyền thống tốt đẹp đó là lòng yêu nước nồng nàn. Tất cả luôn hướng về cội nguồn dân tộc, “nặng lòng” thờ cúng tổ tiên… Cũng vì lẽ đó, mà hiện nay vấn đề con cháu hướng về cội nguồn. Họ góp công, góp của, góp sức xây dựng nơi thờ tự tổ tiên, từ đường. Họ tham gia các phần việc của “việc họ” như: Giỗ họ, chạp họ, lập quỹ khuyến học, hòm công đức…  đã và đang được đặc biệt quan tâm chăm lo. Nổi bật và phổ biến ở các nơi có truyền thống sống quần cư. Ví dụ như: Vĩnh Lộc, Đông Sơn, Thọ Xuân, Nga Sơn, Yên Định…

Có dịp được về dòng họ Vũ ở làng Xa Liễn, Nga Thắng (Nga Sơn), được biết: Dòng họ Vũ trong huyện hiện có khoảng 500 con, cháu. Để duy trì và phát huy công đức tổ tiên, truyền thống của dòng tộc trong việc giáo dục, răn dạy lớp con cháu hậu sinh. Các chi phái trong dòng họ đã bầu ra hội đồng gia tộc gồm những người có uy tín nhất dòng họ. Những người này để chỉ đạo các công việc lớn của dòng họ, như: Việc thờ phụng, tế lễ tổ tiên, tôn tạo, sửa sang di tích. Hay duy trì quỹ khuyến học, khuyến tài. Qua đó, góp phần giáo dục con cháu. Ghi nhớ và phát huy ân đức tổ tiên, truyền thống của dòng tộc trong lao động, học tập và công tác.

Những điểm đặc sắc của mối quan hệ dòng họ

Mối quan hệ dòng họ

Văn hóa dòng họ bao gồm những giá trị vật thể như: Bia ký, gia phả, từ đường, lăng mộ… và phi vật thể như: Truyền thống của dòng dọ, quy ước dòng họ, thờ cúng tổ tiên, các nghi lễ trong dòng họ… Thực tế hiện nay đã và đang có nhiều dòng họ có nhận thức được vấn đề này.

Họ nghiêm túc và chuẩn mực về vấn đề xây dựng văn hóa dòng họ. Họ thực hiện điều này thông qua các hoạt động ý nghĩa, thiết thực như: Lập quỹ khuyến học, khuyến tài, lập tủ sách dòng họ… để hỗ trợ, khuyến khích và động viên các con cháu trong dòng họ đang độ tuổi đến trường. Động viên con cháu chăm lo, quan tâm, phấn đấu học hành. Mở mang tri thức để rạng danh gia đình, dòng họ. Cố gắng cống hiến cho xã hội, cho sự phát triển chung của đất nước.

Tủ sách dòng họ, một nét độc đáo hiếm thấy

Trong đó, đặc biệt đáng chú ý có mô hình tủ sách dòng họ. Đây là mô hình phát triển về tri thức, văn hóa. Nó góp phần nâng cao dân trí ở nông thôn và làm phong phú thêm dung lượng văn hóa cho các hoạt động, tổ chức của dòng họ. Đồng thời tạo sự gắn kết trách nhiệm của những người con, cháu…  đối với dòng họ và quê hương mình bằng cách chia sẻ tri thức và thông tin.

Trong những dịp trọng đại của họ, các con cháu ở khắp nơi như: Phía nam, phía bắc, Hà Nội… đều về tụ họp. Tôi nhận thấy các con cháu vẫn thường túm tụm tụ tập ngồi ở các góc nhà đọc sách-báo. Sau đó trao đổi qua lại với nhau. Từ đó, dần dần trong họ trở thành phong trào, thói quen. Hễ cứ mỗi người từ nơi xa về ngoài quà đều mang kèm theo sách, truyện tặng cho các cháu trẻ con. Hiện nay, số lượng sách-báo của dòng họ dần được gia tăng. Với nhiều nội dung phong phú, đa dạng, không ít bà con làng xóm mỗi lần sang chơi, cũng hỏi mượn sách – báo để đọc.

Mối quan hệ dòng họ có vai trò rất lớn trong giáo dục con cháu

Tuy rằng mô hình tủ sách dòng họ vẫn còn là khái niệm mới mẻ. Song dường như nó đang dần được hình thành và có xu hướng phát triển. Cùng với việc làm này một số dòng họ vẫn duy trì nền nếp văn hóa của dòng họ. Luôn luôn nhắc nhở con cháu sống, làm việc có ích. Luôn chia sẻ, giúp đỡ những người yếu thế hơn mình, các gia đình khó khăn, nghèo đói… để vươn lên trong cuộc sống.

Một dòng họ có văn hóa là một dòng họ được xây dựng dựa trên những hành vi văn hóa mang tính kế thừa và chọn lọc. Sự chọn lọc này thông qua các giá trị truyền thống lâu đời. Đồng thời quy nạp và du nhập các giá trị văn hóa mới đậm đà tính nhân văn, tiến bộ. Để dần nâng cao giá trị và nhân cách của con người trong thời đại mới. Cũng vì lẽ đó mà văn hóa dòng họ đã và đang trở thành một phương thức giáo dục truyền thống. Nó cần sự quan tâm và hưởng ứng của toàn xã hội.

Nguồn: baothanhhoa.vn

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Bài đặc sắc